środa, 17 lipca 2013

Na co zwracamy uwagę przy wyborze źródła oświetlenia - raport ekooszedni.pl

Światło towarzyszy nam od zawsze niezależnie od światopoglądu: od Wielkiego Wybuchu czy od Stworzenia ("I rzekł Bóg: Niech będzie światłość; i stała się światłość"), od samych narodzin - gdy oczy po przyjściu na świat widzą pierwszy blask światła.

Świetlówki: tanio i jasno
Świetlówki są rurkami ze szkła, wypełnionymi parami rtęci oraz gazami, z przyłączonymi elektrodami, pokrytymi luminoforem (najczęściej biała, matowa substancja).

Świetlówki w porównaniu z tradtycyjną żarówką wytwarzają mniej ciepła, wyższa jest ich skuteczność świetlna (do 105 lm/W). Mają dłuższy czas pracy (od ok. 6.000 h do ok. 20.000 h).

Odmianą świetlówek, eliminującą stosowanie specjalnych opraw, są świetlówki kompaktowe, znane, choć nieprawidłowo zwane "żarówkami energooszczędnymi". W urządzeniach tych układ zapłonowy i stabilizujący jest połączony ze świetlówką, pozwalając na montaż w zwykłych oprawach oświetleniowych (standardowy trzonek żarówki).

Minusem większości świetlówek jest stosunkowo długi czas "rozświetlania" po włączeniu, co utrudnia ich używanie w pomieszczeniach, w których światło włącza i gasi się (np. łazienki, przedpokoje, korytarze).

Popularna teza dotycząca świetlówek kompaktowych o dużym poborze prądu w momencie rozruchu jest raczej mitem, a nie zjawiskiem mającym duży wpływ na zużycie energii.

- W świadomości wielu konsumentów istnieje mit, że w związku ze zwiększonym poborem energii podczas rozświetlania się (startu) świetlówek kompaktowych nie powinno się stosować ich w miejscach, gdzie często włącza i wyłącza się światło. W rzeczywistości każde urządzenie elektryczne podczas uruchamiania pobiera większą ilość energii. Trwa to jednak tylko ułamki sekund. W przypadku zastosowania świetlówek kompaktowych koszt za same włączenia rośnie o kilka do kilkudziesięciu groszy na przestrzeni … dziesięciu lat – mówi dr inż. Andrzej Wiśniewski, ekspert techniczny firmy OSRAM.

LED: technologia przez duże "T"
Źródła LED to nowa jakość. Diody elektroluminescencyjne (LED) to zaawansowana fizyka i technologia.

Pojedyncze diody są częścią do budowy źródeł światła wypierających żarówki. W skład lampy LED wchodzą pojedyncze diody (kilka do kilkuset) oraz układy elektroniczne je zasilające. Lampy takie mają trzonki typowych żarówek - gwintowe, bagnetowe, kołkowe.

Największą zaletą LED jest bardzo długi czas pracy, wynoszący obecnie do kilkudziesięciu tysięcy godzin (kilkanaście lat pracy). W zestawieniu ze świetlówkami oraz żarówkami, znoszą znacznie więcej cykli włączenia i wyłączania. Mają wysoką skuteczność świetlną, mniej się nagrzewają. Pobierają mniej energii niż zwykłe żarówki. Szybko się włączają – parametry znamionowe osiągają w czasie kilkudziesięciu milisekund od włączenia zasilania (świetlówki na osiągnięcie znamionowych parametrów potrzebują nawet kilka minut).

Minusy to potrzeba instalowania dodatkowych układów zasilających, stabilizujących napięcie lub prąd, a w przypadku LED o dużej mocy również dodatkowych układów chłodzenia (radiatorów) i optycznych. Różnie bywa z temperaturą barwową - światło wielu lamp LED, określanych jako "ciepłe" sprawia czasem niemiłe wrażenie. Nienajlepsze jest też odwzorowanie barw – zwłaszcza w tańszych modelach.

Świetlówka czy oświetlenie LED?
Standardowa żarówka, mimo niewątpliwych zalet, odchodzi w zapomnienie. W domach zaczynają gościć świetlówki kompaktowe oraz oświetlenia LED – od zamienników żarówek, przez różnego typu oświetlenia punktowe (spot – najbardziej zbliżone do tradycyjnych halogenowych), aż po rozległe matryce i listwy LED. O ile świetlówki kompaktowe nie pozwalały na elastyczne kształtowanie systemów oświetlenia, to systemy LED takie umożliwiają. Tworzenie oświetlenia ogólnego, lokalnego, punktowego, możliwość dobierania barw światła – wraz z dynamiczną zmianą barw oświetlenia, regulacja temperatury barwowej światła (odcienia bieli), regulacja intensywności światła, możliwość formowania różnych kształtów lamp, łatwe wbudowywanie systemów LED w meble czy elementy budowlane (ściany, sufity, schody) to zalety technologii LED. Biorąc pod uwagę wysoką energooszczędność i żywotność, to mamy źródła światła niemal idealne, o szerokim wachlarzu zastosowań (oświetlenie kuchenne, łazienkowe, ogrodowe, w sypialni, w pokoju dziennym, przy stanowisku pracy).

LED coraz popularniejsze
Oświetlenie LED coraz odważniej wkracza do naszych domów. Także w zakupach internetowych tego typu źródła światła stają się coraz popularniejsze. W porównywarce cenowej Ceneo.pl różnego typu lampy LED są na czołowych pozycjach najbardziej popularnych źródeł światła. Analogiczny trend zauważa się w innych serwisach tego typu, jak Nokaut.pl, Skapiec.pl czy Okazje.info.

O wzroście popularności lamp LED świadczy także liczba wystawianych aukcji w serwisie aukcyjnym Allegro.pl. O ile ponad rok temu lampy LED znajdowały się w kategorii źródła światła – inne, to obecnie mają własną kategorię, najliczniejszą, zważywszy na liczbę wystawianych produktów.

A jakich rodzajów lamp LED klienci szukają? Przede wszystkim tanich. W rankingu najpopularniejszych produktów LED w czołowych polskich porównywarkach tylko sporadycznie znajdują się produkty renomowanych producentów, takich jak OSRAM czy Philips, dominują tańsze marki, obecne w marketach budowlanych, jak również najtańsze modele bezmarkowe. Liderem są żarówki LED w cenie kilku-kilkunastu złotych.

Tę tendencję potwierdzają badania opinii publicznej przeprowadzone w tym roku przez Instytut Badawczy ARC Rynek i Opinia na zlecenie firmy OSRAM –70 proc. respondentów kieruje się przy wyborze źródła światła ceną, co stwarza ryzyko zakupu produktu niższej jakości. Warto pamiętać, że niektóre lampy LED oferowane przez niemarkowych producentów mają wady, z których użytkownicy często nie zdają sobie sprawy.

Kiedy poszukujemy źródeł światła? Dzięki analizie zapytań do wyszukiwarki Google można wywnioskować, że wówczas, gdy zaczyna nam brakować światła. Maksima liczby zapytań o lampy LED przypadają na okres zimowy. Przy czym od wielu lat znacznie częściej pytamy o lampy LED niż standardowe żarówki. Od kilku lat popularność diod elektroluminescencyjnych, mierzona liczbą zapytań w wyszukiwarce Google rośnie. Trend jest zatem wyraźny.

Lampy LED – tak, ale tylko dobrej jakości
Lampy LED, by funkcjonowały właściwie, powinny zbudowane być z pojedynczych diod dobrej jakości oraz dodatkowo być wyposażone w odpowiedni (i zwykle kosztowny) system zasilania. Nierzetelni producenci, szukając oszczędności, często wybierają na etapie produkcji komponenty niskiej jakości, a czasem nawet rezygnują z wybranych części, co niesie negatywne skutki.

– Częstym problemem niemarkowych lamp LED jest nieprawidłowa konstrukcja układu zasilającego pod kątem bezpiecznego ich użytkowania – mówi dr inż. Andrzej Wiśniewski. – Źle skonstruowany układ zasilający może być przyczyną zakłóceń pracy innych urządzeń elektrycznych, które są podłączone do tego samego obwodu elektrycznego, a lampa LED z wadliwie skonstruowanym układem zasilającym może doprowadzić do pożaru, czy porażenia prądem – dodaje.

Lampy LED wymagają odpowiedniego układu optycznego, ponieważ pojedynczy LED w lampie ma wysoką luminancję. Wiele tanich produktów jest pozbawiona tego układu. W dobrze skonstruowanych lampach LED często stosuje się bańki rozpraszające światło (szkło matowe, mleczne, układy pryzmatyczne, soczewki rozpraszające itp.) wykluczające to niepożądane zjawisko. Układ optyczny markowych lamp LED opracowany jest tak, by gwarantować wysoki komfort oświetlenia, czyli ograniczyć luminancję (jaskrawość), a stosowane diody emitują ograniczoną ilość światła niebieskiego. Problemem lamp LED nierzetelnych producentów jest zbyt wysoka jaskrawość (luminancja), która może powodować efekt olśnienia lub oślepienia prowadzący do zaburzenia widzenia.

Przy wyborze lamp LED nie należy kierować się tylko ceną, ale głównie dbałością o nasze zdrowie i bezpieczeństwo. Warto przemyśleć, dlaczego niektóre, teoretycznie podobne produkty, są znacznie tańsze niż inne. Biorąc pod uwagę zagrożenia warto decydować się na wysokiej jakości systemy diodowe z jak najmniejszą ilością niezdrowego dla siatkówki oka światła niebieskiego, budową ograniczającą olśnienie i pewnością bezpiecznej eksploatacji.

Zasilanie również „eko”
Źródła światła o wysokiej sprawności nie wymagają znacznych mocy do zasilania. Umożliwia to tworzenie systemów bardziej oszczędnych, opartych na układach fotowoltaicznych. Systemy lamp LED pobierają mało energii, tak więc do ich zasilania można bez obaw wykorzystywać fotoogniwa. Obecnie popularne są różnego typu ogrodowe lampy LED z wbudowanymi fotoogniwami i akumulatorami. Przejście od oświetlenia ogrodowego do ekologicznego, energooszczędnego systemu oświetlenia domowego opartego na fotowoltaice wydaje się logicznym następstwem. Warto pamiętać, że fotowoltaika uchodzi w licznych rankingach pism naukowych za jedną z najważniejszych i najbardziej przyszłościowych, o ogromnym potencjale ekonomicznym technologii XXI w.

Według badań CBOS z 2011r,, już 75 proc. Polaków używa w gospodarstwie domowym energooszczędnych źródeł światła. Są to świetlówki kompaktowe, chociaż dane publikowane przez renomowanych producentów oświetlenia (Philips, OSRAM) wskazują na wzrost sprzedaży rozwiązań LED w sektorze konsumenckim. Zakup energooszczędnych źródeł światła jest jednym z częściej deklarowanych działań proekologicznych.

Więcej informacji na stronie: www.ekooszczedni.pl


Źródło: ekooszczedni.pl
Redakcja dla potrzeb serwisu: www.okna-drzwi.info
Foto (c): ekooszczedni.pl